زين الدين « 1 » بن علي بن محمّد بن الحسن بن الشهيد الثاني « 2 » فاضل عالم صالح ، معاصر « ح مل » . ولادتش در اصفهان شد زمانى كه والدش در اصفهان بود ، و گويا اين شيخ معروف بوده به شيخ زين الدين صغير ، مقابل عمويش شيخ زين الدين بن محمد . زين الدين بن محمّد بن الحسن بن الشهيد الثاني « 3 » شيخ اجل اوحد ، عالم فاضل كامل ، متبحر محقّق مدقق ، ثقهء صالح ، عابد ، ورع ، شاعر منشى اديب ، حافظ جامع فنون عقليات و نقليات ، جليل القدر ، عظيم المنزله . تلمذ كرده بر والد خود و بر ملا محمد امين استرآبادى و بر جماعتى از علماى عرب و عجم و وقتى سفر كرد به عجم ، و وارد شد به اصفهان ، شيخ اجل بهاء الدين عاملى رحمه اللّه او را در منزل خود منزل داد و اكرام تمامى از او نمود . شيخ زين الدين در خدمت شيخ مدتى طويل بماند و بر او قرائت مىكرد و جمله‌اى از علوم رياضيه و غيره از او استفاده نمود تا آن‌كه مسافرت كرد به مكه در همان سالى كه شيخ به رحمت الهى منتقل شد . پس شيخ زين الدين مجاورت مكه را اختيار كرد و بود تا در سنهء 1064 به سن پنجاه و پنج در مكه وفات كرد و در نزديكى قبر حضرت خديجه كبرى - سلام اللّه عليها - پهلوى والد خود به خاك رفت .

--> ( 1 ) . پدرش در آخر ترجمه‌اش در در المنثور تصريح كرده كه نام او حسين است . پاورقى تكملة امل الآمل ، ص 217 ( 2 ) . در مورد شهيد ثانى كتاب‌هاى مستقلى نوشته شده است . و نيز ر . ك : امل الآمل ، ج 1 ، ص 85 ؛ اعيان الشيعه ، ج 7 ، ص 143 ؛ روضات الجنات ، ج 3 ، ص 352 ؛ ريحانة الادب ، ج 3 ، ص 380 ؛ الاعلام ، ج 3 ، ص 105 ؛ الذريعه ، ج 1 ، ص 22 ، ج 2 ، ص 228 ، ج 3 ، ص 58 ، ج 4 ، ص 177 ، ج 6 ، ص 15 و ج 24 ، ص 44 ؛ معجم المؤلفين العراقيين ، ج 4 ، ص 192 ؛ لغت‌نامه دهخدا ، « شهيد ثانى » ، ص 132 ( 3 ) . در مورد اين عالم جليل القدر ر . ك : امل الآمل ، ج 1 ، ص 92 ؛ تكملة امل الآمل ، ص 220 ؛ الدر المنثور ، ج 2 ، ص 222 - 228 ؛ سلافة العصر ، ص 308 ؛ خلاصة الاثر ، ج 2 ، ص 191 ؛ الطليعه ، ج 1 ، ص 360 ؛ شهداء الفضيله ، ص 156 ؛ ادب الطف ، ج 5 ، ص 109 - 119 ؛ لؤلؤة البحرين ، ص 80 ؛ معجم المؤلفين ، ج 4 ، ص 194 ؛ ريحانة الادب ، ج 2 ، ص 405 ؛ قصص العلماء ، ص 293